Müəllif: Tamara Mustafayeva, Banco.az
Azərbaycanın Bakı Fond Birjası yaxın vaxtlarda bir bankın ilkin kütləvi səhm təklifi (IPO, şirkətin ilk dəfə səhmlərini açıq bazara çıxarması) və Əbu-Dabi ilə qurulan rəqəmsal tərəfdaşlıq hesabına sürətli artıma nail olmağı və xarici sərmayəni cəlb etməyi hədəfləyir.
Banco.az xəbər verir ki, birjanın baş icraçı direktoru Ruslan Xəlilov bunu “Reuters” agentliyinə verdiyi müsahibədə bildirib.
Hazırda səhm bazarının kapitallaşması neft hasil edən Azərbaycanın ümumi daxili məhsulunun cəmi 3 faizinə bərabərdir. Lakin Xəlilovun sözlərinə görə, bu göstəricinin 2027-ci ilin ortalarına qədər 5 faizə, 2030-cu ilədək isə 10 faizə yüksəlməsi gözlənilir.
O qeyd edib ki, birja repo əməliyyatlarının üstünlük təşkil etdiyi modeldən tədricən uzaqlaşaraq, ilkin kütləvi səhm təklifləri və beynəlxalq ticarət platformaları ilə rəqəmsal inteqrasiya əsasında daha geniş səhm və istiqraz bazarının formalaşdırılmasına yönəlir.
2025-ci ildə birjada ümumi dövriyyə əvvəlki illə müqayisədə azalaraq 71 milyard manatdan 64 milyard manata enib ki, bu da repo seqmentinin ayrılması ilə əlaqədardır. Bununla belə, əsas bazar sahələrində artım qeydə alınıb: dövlət qiymətli kağızları üzrə dövriyyə 58,1 faiz, daxili korporativ bazarda aktivlik isə 5,26 faiz artıb.
Ruslan Xəlilov bildirib ki, məqsəd yalnız repo əməliyyatlarının həcmini artırmaq deyil. Onun sözlərinə görə, repo əməliyyatları əsasən bank sektorunun likvidliyini və Maliyyə Nazirliyinin fəaliyyətini əks etdirir. Birjanın əsas diqqəti isə səhm və dövlət qiymətli kağızları kimi bazarın dayaq sütunlarının möhkəmləndirilməsinə yönəlib.
Artımın əsas hərəkətverici qüvvələrindən biri ölkənin sistem əhəmiyyətli ən böyük banklarından olan “PAŞA Bank”ın planlaşdırılan ilkin kütləvi səhm təklifi olacaq. Xəlilovun sözlərinə görə, bu yerləşdirmə bazarın ümumi kapitallaşmasını 25–30 faiz artıra bilər.
Bank yaz aylarında səhmlərinin 5 faizini satışa çıxarmağı və əsasən pərakəndə investorları hədəfləməyi planlaşdırdığını açıqlayıb.
Xəlilov vurğulayıb ki, “PAŞA Bank”ın “Azərbaycan Beynəlxalq Bankı” ilə yanaşı bazarda yer alması likvidlik üçün ikili mühərrik rolunu oynayacaq. Onun fikrincə, investorlar bir neçə yüksək keyfiyyətli qiymətli kağız arasında seçim edə bildikdə, sərmayə qoyuluşu simvolik deyil, strateji xarakter daşıyır.
Bu aydan etibarən birja “Əbu-Dabi Qiymətli Kağızlar Birjası” tərəfindən yaradılmış “Tabadul” rəqəmsal mərkəzi ilə tam inteqrasiyaya başlayacaq. Bu, brokerlər üçün qarşılıqlı bazar çıxışı yaradacaq və Azərbaycan, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qazaxıstan və digər iştirakçı bazarlar arasında əlaqələri gücləndirəcək.
Xəlilov həmçinin Bakı Fond Birjasının “Dünya Birjalar Federasiyası”na tamhüquqlu üzv qəbul edilməsini şəffaflığın artırılması və beynəlxalq standartlara uyğunlaşma baxımından mühüm addım kimi dəyərləndirib.
Birja 2026-cı ilin sonunadək istiqrazların ikinci dərəcəli bazarında tam rəqəmsal ticarətə başlamağı planlaşdırır. 2027-ci ilin birinci yarısında isə repo əməliyyatlarının birjadan kənar bazardan elektron ticarət platformasına köçürülməsi və birja sistemlərinin mobil bank tətbiqlərinə inteqrasiyası nəzərdə tutulur.
Xəlilovun sözlərinə görə, məqsəd pərakəndə investorların bir səhm və ya istiqrazı bir kliklə ala bilməsini təmin etməkdir.
2025-ci ildə ikinci dərəcəli səhm ticarəti ən sürətlə böyüyən sahələrdən biri olub və 70 faiz artım göstərib. Hazırda bazarda təxminən 16 min səhm və 7 min istiqraz mövcuddur.
Xəlilov hesab edir ki, 2030-cu ilədək Azərbaycanın kapital bazarı milli iqtisadiyyatın tam inteqrasiya olunmuş və şəffaf əsas dayaqlarından birinə çevrilə, maliyyə alətlərinin məhdud çeşidindən asılılığı azalda bilər.
Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!
