Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az
Pulun idarə olunması çox vaxt böyük maliyyə səhvlərindən deyil, gündəlik həyatda təkrarlanan kiçik davranışlardan asılı olur. Bu vərdişlər ilk baxışda əhəmiyyətsiz görünsə də, zamanla yığılaraq büdcəni zəiflədir və maliyyə üzərində nəzarət hissini azaldır.
1. Kiçik xərcləri əhəmiyyətsiz hesab etmək
Gündəlik edilən kiçik xərclər adətən diqqətdən kənarda qalır, çünki hər biri ayrıca böyük məbləğ təşkil etmir. Lakin qəhvə, qəlyanaltılar və qısa müddətli onlayn ödənişlər müntəzəm olduqda ümumilikdə ciddi xərc yaradır. Problem xərclərin məbləğində deyil, nəzarətsiz şəkildə təkrarlanmasındadır.
2. Endirimə görə ehtiyac olmayan alış-veriş etmək
Endirimlər bir çox insanda “bunu qaçırmamalıyam” düşüncəsi yaradır və nəticədə ehtiyac olmayan məhsullar alınır. Bu, planlaşdırılmış büdcəni pozan ən geniş yayılmış vərdişlərdən biridir. Çünki qərar ehtiyaca deyil, fürsət hissinə əsasən verilir və uzunmüddətli perspektivdə lazımsız xərcləri artırır.
3. Gəlir və xərcləri izləməmək
Xərclər mütəmadi izlənilmədikdə pul axını görünməz olur. Bu isə ayın sonunda pulun hara xərcləndiyini anlamağı çətinləşdirir. Sadə qeyd aparmaq vərdişi belə maliyyə vəziyyəti barədə məlumatlılığı artırır və nəzarəti bərpa etməyə kömək edir.
4. İstifadə olunmayan abunəlikləri davam etdirmək
Bir çox rəqəmsal platforma və tətbiq zamanla istifadə olunmasa da, ödənişlər avtomatik davam edir. Bu kiçik görünən xərclər diqqətdən yayınarsa, aylarla büdcədən vəsait çıxılır. Xüsusilə bir neçə abunəlik olduqda ümumi xərc gözləniləndən daha yüksək ola bilər.
5. Borc və ödənişləri təxirə salmaq
Ödənişləri davamlı olaraq gecikdirmək əvvəlcə kiçik problem kimi görünsə də, sonradan faizlər, cərimələr və əlavə xərclərlə böyüyür. Bu, yalnız maliyyə yükü yaratmır, həm də psixoloji gərginliyə səbəb olur. Buna görə ödənişləri vaxtında etmək vacibdir.
6. Emosional vəziyyətdə alış-veriş etmək
Stress, kədər, sıxıntı və ya həddindən artıq sevinc zamanı edilən alış-verişlər adətən plansız olur. Belə qərarlar qısamüddətli rahatlıq versə də, sonradan lazımsız xərclərə çevrilir. Emosional alış-veriş büdcəni ən sürətlə zəiflədən davranışlardan biridir.
7. Qiymətləri müqayisə etmədən alış-veriş etmək
Eyni məhsul müxtəlif mağaza və platformalarda fərqli qiymətlərlə satıla bilər. Müqayisə aparılmadıqda bu fərqlər nəzərdən qaçırılır və məhsula artıq pul ödənilir. Xüsusilə tez-tez alış-veriş edənlər üçün bu vərdiş ciddi əlavə xərc yarada bilər.
8. Qənaəti "pul qalarsa" prinsipi ilə etmək
Qənaəti ayın sonunda qalan pula bağlamaq əksər hallarda nəticə vermir. Çünki çox vaxt ayın sonuna artıq vəsait qalmır. Buna görə də qənaəti əvvəlcədən planlaşdırmaq və onu prioritetə çevirmək daha davamlı yanaşma hesab olunur.
Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!
