Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az
Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) 2026-cı il üzrə proqnozlarına əsasən, dünyanın ən varlı ölkələrinin reytinqində son 20 ildə əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verib.
Banco.az xəbər verir ki, alıcılıq qabiliyyəti pariteti (PPP) əsasında adambaşına düşən ÜDM göstəricisinə görə Lixtenşteyn ilk sırada qərarlaşıb. Sinqapur və İrlandiya isə ilk üçlükdə yer alıb.
Reytinqdə ən diqqətçəkən dəyişikliklərdən biri neft hasilatı sayəsində iqtisadiyyatı sürətlə böyüyən Qayananın ABŞ-ı geridə qoymasıdır. Türkiyə isə dünyanın ən varlı 20 iqtisadiyyatı arasında yer almayıb.
BVF-nin proqnozlarına görə, 2026-cı ildə Lixtenşteyndə adambaşına düşən ÜDM-in alıcılıq qabiliyyəti pariteti üzrə 195 372 dollara çatacağı gözlənilir.
Sinqapur 173 708 dollarla ikinci, İrlandiya 159 129 dollarla üçüncü yerdədir. Lüksemburq 156 719 dollarla dördüncü, Makao isə 140 423 dollarla beşinci sırada qərarlaşıb.
Reytinqin ilk sıralarında kiçik əhali sayına malik, beynəlxalq maliyyə, ticarət və yüksək əlavə dəyərli sahələr üzrə ixtisaslaşan iqtisadiyyatlar üstünlük təşkil edir.
Son 20 ildə Sinqapurun mövqeyi əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşıb. Ölkə 2006-cı ildə doqquzuncu yerdə olduğu halda, 2026-cı ildə ikinci sıraya yüksəlib. Bu dövrdə adambaşına düşən ÜDM göstəricisi 59 942 dollardan 173 708 dollara çatıb.
İrlandiya da reytinqdə irəliləyib. Ölkənin 2006-cı ildə 49 519 dollar olan adambaşına düşən ÜDM göstəricisinin 2026-cı ildə 159 129 dollara çatacağı proqnozlaşdırılır. Texnologiya, əczaçılıq və maliyyə sektorlarında fəaliyyət göstərən çoxmillətli şirkətlər bu iqtisadi artımda mühüm rol oynayıb.
Bununla belə, İrlandiyanın ÜDM göstəricilərinə xarici şirkətlərin mənfəəti və əqli mülkiyyət aktivləri də ciddi təsir göstərir. Buna görə də yüksək adambaşına düşən ÜDM ölkə sakinlərinin faktiki gəlirlərini tam əks etdirmir.
Cənubi Amerikanın neft hasil edən ölkəsi Qayana da reytinqdə diqqət çəkir. Ölkədə dənizdə neft hasilatının 2019-cu ilin dekabrında başlamasından sonra iqtisadi artım sürətlənib.
BVF-nin 2026-cı il proqnozuna əsasən, Qayanada adambaşına düşən ÜDM 95 477 dollar olacaq. Bu göstərici ABŞ üçün proqnozlaşdırılan 94 430 dolları üstələyir.
Beləliklə, Qayana siyahıda 11-ci, ABŞ isə 12-ci yerdə qərarlaşıb. Bununla belə, adambaşına düşən ÜDM ölkədə sərvətin əhali arasında necə bölüşdürüldüyünü göstərmir. Neft gəlirlərinin idarə olunması və iqtisadiyyatın digər sahələrinin inkişafı Qayananın uzunmüddətli rifahı baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Reytinqdə digər diqqətçəkən dəyişiklik Norveçin mövqeyinin yaxşılaşmasıdır. Ölkə 2006-cı ildə 11-ci yerdə olduğu halda, 2026-cı ildə 115 548 dollar göstərici ilə altıncı sıraya yüksəlib.
Qətərin isə 2006-cı ildə üçüncü olan mövqeyinin 2026-cı ildə yeddinci sıraya enəcəyi proqnozlaşdırılır. Ölkənin adambaşına düşən ÜDM göstəricisi 112 312 dollar səviyyəsində qiymətləndirilir.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri 87 774 dollarla 14-cü, İsveçrə 105 680 dollarla səkkizinci yerdədir.
