Müəllif: Şəbnəm İbrahimxəlilova,Banco.az
Bu gün maliyyə dünyasında adı tanınan sahibkarlardan biri olan Kris Qardnerin hekayəsi biznes qurmaq üçün hər zaman böyük kapitala, nüfuzlu ailəyə və ya yüksək təhsilə ehtiyac olmadığını göstərən nümunələrdəndir. Bir vaxtlar kiçik oğlu ilə birlikdə gecələməyə yer tapmayan, metro stansiyalarında və evsizlər üçün nəzərdə tutulan sığınacaqlarda gecələyən Qardner sonradan öz investisiya şirkətini quraraq milyonçuya çevrilib.
Onun həyat hekayəsi təkcə yoxsulluqdan varlanmağa gedən yol deyil. Bu, əmək bazarına daxil olmaq, maliyyə sektorunda özünə yer tapmaq, peşəkar əlaqələr qurmaq və məhdud imkanlarla biznes yaratmaq haqqında da maraqlı nümunədir. Qardnerin həyatından bəhs edən “The Pursuit of Happyness” kitabı və eyniadlı film onun hekayəsini bütün dünyada tanıdıb.
İlk illər və çətin uşaqlıq
Kris Qardner 9 fevral 1954-cü ildə ABŞ-ın Viskonsin ştatının Miluoki şəhərində anadan olub. Onun uşaqlıq illəri maddi çətinliklər və ailədaxili problemlərlə müşayiət olunub. Atası ilə böyüməyən Qardner anası Betti Cin Qardnerin təsiri altında formalaşıb. Anası ona çətinliklərə baxmayaraq, özünə inanmağı və qarşısına məqsədlər qoymağı öyrədib.
Məktəbi bitirdikdən sonra Qardner ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrində xidmət edib. Hərbi xidmətdən sonra isə tibb sahəsində karyera qurmaq istəyib. Bir müddət tibbi avadanlıqların satışı ilə məşğul olub. Lakin gələcəkdə onu tamamilə fərqli bir sahə – maliyyə sektoru gözləyirdi.
Qardnerin həyatında dönüş nöqtəsi 1981-ci ildə baş verib. O, bir gün qırmızı rəngli “Ferrari” avtomobilinin sahibini görür və onun necə bir işlə məşğul olduğunu öyrənmək istəyir. Avtomobilin sahibi birja brokeri olduğunu bildirir. Həmin şəxsin yüksək gəliri Qardnerdə bu peşəyə maraq yaradır.
Beləliklə, o, birja brokeri olmaq qərarına gəlir. Ancaq bu sahədə nə təcrübəsi, nə ali təhsili, nə də güclü əlaqələri var idi. Buna baxmayaraq, maliyyə şirkətlərinə müraciət etməyə başlayır. Bir neçə dəfə rədd cavabı alsa da, məqsədindən geri çəkilmir.
Evsizliklə üzləşdiyi dövr
Qardnerin maliyyə sektoruna daxil olmaq cəhdi həyatının ən ağır dövrlərindən biri ilə üst-üstə düşür. O, birja brokeri olmaq üçün təlim proqramına qəbul olunmaq imkanını əldə etdikdən sonra əvvəlki işindən ayrılır. Lakin ona bu imkanı vəd edən şəxsin şirkətdən uzaqlaşdırılması nəticəsində iş planı pozulur. Beləliklə, Qardner gəlirsiz qalır.
Ailə həyatında yaşanan problemlər də vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Nəticədə o, kiçik oğlu Kristoferlə birlikdə evsiz qalır. O dövrdə Qardner həm övladının qayğısına qalmalı, həm də maliyyə sektorunda karyera qurmaq arzusundan imtina etməməli idi.
Onların yaşamaq üçün daimi yeri yox idi. Bəzən evsizlər üçün nəzərdə tutulan sığınacaqlarda gecələyir, bəzən isə San-Fransiskoda və Oklenddə metro stansiyalarının sanitar qovşaqlarından istifadə etməli olurdular. Qardner gündüzlər müxtəlif işlər görərək pul qazanmağa, eyni zamanda brokerlik sahəsindəki təlimlərə hazırlaşmağa çalışırdı.
Onun üçün əsas çətinliklərdən biri də iş və valideynlik məsuliyyətini eyni vaxtda yerinə yetirmək idi. Təlim proqramında iştirak etdiyi müddətdə uşağına baxmaq üçün uyğun şərait tapmaq, gündəlik xərcləri qarşılamaq və peşəkar biliklərini artırmaq məcburiyyətində idi.
2006-cı ildə NPR-ə verdiyi müsahibədə Qardner həmin dövrü xatırlayaraq oğlu ilə birlikdə küçələrdə yaşadığı günlərdən danışıb. O, bütün çətinliklərə baxmayaraq, övladını tərk etməmək qərarının həyatında ən vacib seçimlərdən biri olduğunu vurğulayıb. North Country Public Radio
Maliyyə sektoruna ilk addım
Qardnerin karyerasında əsas dönüş 1981-ci ildə “Dean Witter Reynolds” şirkətinin təlim proqramına qəbul olunması ilə başlayıb.
Bu proqram onun üçün sadəcə yeni iş imkanı deyildi. O, maliyyə bazarını, investisiya əməliyyatlarını və brokerlik fəaliyyətinin prinsiplərini öyrənmək üçün fürsət əldə etmişdi.
Qardner işə münasibəti ilə seçilməyə çalışırdı. O, digərlərindən daha çox işləyir, bazarı öyrənir və peşəkar biliklərini artırmağa vaxt ayırırdı. Evsiz olduğu dövrdə belə, qarşısına qoyduğu məqsəddən yayınmırdı.
1981-ci ildə təlim proqramını başa vurduqdan sonra şirkətdə işə qəbul olunması onun maliyyə sektorundakı karyerasının başlanğıcı oldu. Bu, ali təhsili və əvvəlki təcrübəsi olmayan bir insanın özünü maliyyə dünyasında təsdiqləməsi baxımından mühüm mərhələ idi.
1983-cü ildə isə Qardner daha böyük imkanlar əldə etmək üçün “Bear Stearns” şirkətinə keçdi. Burada təxminən dörd il çalışdı və institusional satış sahəsində uğur qazandı. Onun müştərilərlə işləmək, maliyyə məhsullarını təqdim etmək və biznes əlaqələri qurmaq bacarığı getdikcə inkişaf edirdi. St. Christopher's School
Öz şirkətini qurmaq qərarı
Qardner bir müddət böyük maliyyə şirkətlərində işlədikdən sonra artıq öz biznesini qurmaq haqqında düşünməyə başladı. O, qazandığı təcrübəni müstəqil fəaliyyətə çevirmək istəyirdi.
1987-ci ildə Çikaqoda “Gardner Rich & Co.” adlı öz brokerlik şirkətini təsis etdi. Şirkət institusional brokerlik sahəsində fəaliyyət göstərir, xüsusilə iri investorlar və pensiya fondları ilə işləyirdi.
Lakin öz şirkətini yaratmaq onun üçün asan olmadı. Çünki böyük maliyyə qurumlarından fərqli olaraq, yeni şirkətin bazarda tanınmış adı, geniş müştəri bazası və güclü əlaqələri yox idi. Qardner müştərilərin etimadını qazanmalı, öz xidmətlərinin üstünlüklərini göstərməli və bazarda mövqe əldə etməli idi.
Burada onun əvvəlki iş təcrübəsi mühüm rol oynadı. “Dean Witter Reynolds” və “Bear Stearns” şirkətlərində qazandığı biliklər ona maliyyə bazarının iş prinsiplərini anlamağa, müştərilərin ehtiyaclarını müəyyənləşdirməyə və peşəkar əlaqələr qurmağa kömək etmişdi.
Qardnerin uğurunda tanışlıqların da rolu olub. O, “Entrepreneur” jurnalına verdiyi müsahibədə maliyyə sektorunda tanış olduğu nüfuzlu şəxslərdən birinin ona mentorluq etdiyini və biznes əlaqələri qurmaqda kömək göstərdiyini bildirib. Bu dəstək yeni şirkətinin bazara daxil olması baxımından əhəmiyyətli idi.
Beləliklə, onun biznesi yalnız şəxsi əzmkarlıq üzərində deyil, həm də əvvəlki iş təcrübəsi, peşəkar əlaqələr və bazarı düzgün tanımaq bacarığı üzərində quruldu. Wealth Management
Milyonçuya çevrilən sahibkar
Qardnerin şirkəti zamanla maliyyə sektorunda tanınmağa başladı. 1999-cu ildə “Los Angeles Times” qəzetində dərc olunan məqalədə onun brokerlik şirkətinin həmin il 10 milyon dollarlıq biznes həcminə çatmasının gözlənildiyi qeyd olunurdu. Bu rəqəm şirkətin qısa müddətdə əldə etdiyi inkişafı göstərən nümunələrdən biri idi.
Qardner artıq yalnız bir vaxtlar evsiz qalan ata kimi deyil, öz maliyyə şirkətini idarə edən sahibkar kimi tanınırdı. O, maliyyə xidmətləri sahəsində qazandığı uğurları sosial fəaliyyətlə də birləşdirməyə başladı.
Onun üçün uğur yalnız şəxsi sərvət əldə etməkdən ibarət deyildi. Qardner müxtəlif sosial layihələrdə iştirak edir, evsiz insanlara və çətin şəraitdə yaşayan ailələrə dəstək göstərirdi. O, xüsusilə ataların övladlarının həyatında fəal iştirak etməsinin vacibliyini təbliğ edirdi.
1999-cu ildə “Los Angeles Times” qəzetinə verdiyi müsahibədə Qardner məktəblərdə şagirdlərlə görüşlərindən və gəncləri təhsilə, zəhmətə təşviq etməsindən də danışmışdı. Los Angeles Times
Həyat hekayəsi filmə çevrildi
Qardnerin həyat hekayəsi 2006-cı ildə nəşr olunan “The Pursuit of Happyness” adlı avtobioqrafik kitabında ətraflı əks olunub. Kvinsi Trup ilə birlikdə hazırladığı kitab qısa müddətdə geniş oxucu auditoriyası qazanaraq “The New York Times” və “The Washington Post” bestseller siyahılarında yer alıb.
Elə həmin il kitab əsasında eyniadlı film də çəkilib. Filmdə Kris Qardner obrazını aktyor Uill Smit canlandırıb. Onun oğlu rolunda isə Smitin real həyatda da oğlu olan Ceyden Smit çəkilib.
Film Qardnerin evsizlik dövrünü, oğlu ilə yaşadığı çətinlikləri və maliyyə sektorunda karyera qurmaq uğrunda mübarizəsini geniş auditoriyaya çatdırıb. Ekran əsəri Uill Smitə “Oskar”, “Qızıl Qlobus” və Ekran Aktyorları Gildiyasının mükafatı üzrə namizədliklər qazandırıb.
Bununla belə, film Qardnerin həyatının bütün detallarını olduğu kimi əks etdirmir. Bəzi hadisələr dramatik təsir yaratmaq üçün dəyişdirilib və ya birləşdirilib. Buna görə də onun real biznes yolunu araşdırarkən filmdən çox, avtobioqrafiyasına və müsahibələrinə əsaslanmaq daha düzgündür. Chris Gardner
Kris Qardnerin həyat yolu biznes qurmaq istəyənlər üçün bir neçə mühüm məqamı ön plana çıxarır.
Birincisi, yeni sahəyə daxil olmaq üçün əvvəlcə həmin sahəni öyrənmək lazımdır. Qardner brokerlik biznesinə birbaşa şirkət qurmaqla başlamadı. Əvvəlcə bu sahədə təcrübə qazandı, böyük maliyyə qurumlarında çalışdı və bazarın iş prinsiplərini öyrəndi. Yalnız bundan sonra öz biznesini yaratdı.
İkincisi, peşəkar əlaqələr biznesin inkişafında mühüm rol oynayır. Onun mentor dəstəyi alması və maliyyə sektorunda əlaqələr qurması yeni şirkətinin bazara daxil olmasına kömək etdi. Bu, xüsusilə böyük müştərilərlə işləmək tələb olunan sahələrdə əhəmiyyətlidir.
Üçüncüsü, biznesdə yalnız ideya kifayət etmir. Qardnerin hekayəsində davamlı öyrənmək, müştərilərin etimadını qazanmaq və xidmət göstərilən sahəni yaxşı tanımaq əsas amillər kimi görünür.
Onun təcrübəsi göstərir ki, biznes qurmaq üçün başlanğıc imkanlarının məhdud olması gələcək uğuru tamamilə müəyyən etmir. Bununla belə, əzmkarlıqla yanaşı, düzgün sahə seçimi, bilik, təcrübə və əlaqələr də vacibdir.
