Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az
Qızıl mərkəzi bankların üç əsas investisiya məqsədi olan təhlükəsizlik, likvidlik və gəlirlilik xüsusiyyətlərinə görə ehtiyatlarının vacib bir hissəsidir. 2026-cı ildə də dünya üzrə mərkəzi banklar qızıl bazarında aktivliyini qoruyur.
Banco.az Dünya Qızıl Şurasının məlumatlarına əsasən xəbər verir ki, xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələr qızıl alışını artırır, bəzi dövlətlər isə iqtisadi təzyiqlər səbəbilə satışa üstünlük verir.
Ən böyük alıcılar arasında inkişaf etməkdə olan ölkələr ön plandadır. Hesabata görə, qızıl alışında əsas dinamika inkişaf etməkdə olan bazarlardan gəlir. Bu ölkələr geosiyasi qeyri-müəyyənlik və maliyyə risklərinə qarşı ehtiyatlarını diversifikasiya etmək məqsədilə qızıla üstünlük verirlər.
Qızılın əsas üstünlükləri:
- Xarici valyutalardan asılılığın azaldılması
- Sanksiya risklərindən qorunma
- Uzunmüddətli dəyər saxlanması
Hesabata əsasən, 2026-cı ildə ən böyük qızıl alıcıları bunlardır:
- Polşa – 20,2 ton
- Özbəkistan – 16,5 ton
- Qazaxıstan – 6,5 ton
- Malayziya – 5 ton
- Çexiya – 3,4 ton
Satış edən ölkələrə (xüsusilə Rusiya və Türkiyə) isə daha çox maliyyə təzyiqləri təsir edir. Eyni zamanda, bəzi mərkəzi banklar qızıl ehtiyatlarını azaltmağa məcbur olur. Bunun əsas səbəbləri:
- Büdcə kəsirlərinin maliyyələşdirilməsi
- Valyuta sabitliyinin qorunması
- Enerji və idxal xərclərinin artması
Belə hallarda qızıl ən likvid ehtiyat vasitəsi kimi istifadə olunur.
Qlobal tendensiya: Qızıla maraq yüksək qalır
Analitiklərin fikrincə, 2026-cı ildə qızıl ehtiyatlarına maraq yüksək səviyyədə qalacaq, baxmayaraq ki, qiymətlərin artması alış tempini müəyyən qədər zəiflədə bilər. Eyni zamanda, qızılın mərkəzi bank ehtiyatlarındakı rolu son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə artıb və bu tendensiya davam edir.
Ümumilikdə, 2026-cı ildə mərkəzi bankların qızıl siyasəti iki istiqamətdə inkişaf edir:
- bir tərəfdən, ehtiyatların artırılması davam edir;
- digər tərəfdən, iqtisadi çətinliklərlə üzləşən ölkələr satışa yönəlir.
Bu isə qızılın qlobal maliyyə sistemində strateji aktiv kimi rolunun daha da gücləndiyini göstərir.
Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!
