Müəllif: Şəbnəm İbrahimxəlilova,Banco.az

Rəqəmsallaşmanın sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə sosial media bizneslərin müştərilərlə əlaqə qurması, brend tanınmasını artırması və satışlarını genişləndirməsi üçün ən vacib marketinq vasitələrindən birinə çevrilib. Artıq sosial şəbəkələr yalnız böyük şirkətlərin reklam platforması deyil. Kiçik və orta bizneslər də düzgün strategiya ilə məhdud büdcə şəraitində geniş auditoriyaya çata, müştəri etibarını qazana və bazarda rəqabət üstünlüyü əldə edə bilərlər.

Bəs bunun üçün nə etmək lazımdır? Böyük brendlərin sosial media fəaliyyətini təhlil etdikdə bir sıra ortaq strategiyalar diqqət çəkir. Maraqlıdır ki, bu strategiyaların əksəriyyətini kiçik bizneslər də öz imkanlarına uyğun şəkildə tətbiq edə bilərlər.

Sadəcə məhsulu deyil, brend hekayəsini təqdim etmək

Böyük brendlərin sosial media uğurunun əsas səbəblərindən biri məhsul və xidmətlərdən əlavə, öz hekayələrini auditoriyaya çatdırmalarıdır. Məsələn, “Nike” sosial media paylaşımlarında yalnız idman geyimlərini və ayaqqabılarını nümayiş etdirmir. Brend motivasiya, məqsədlərə çatmaq, şəxsi inkişaf və idmançıların uğur hekayələri üzərindən auditoriya ilə emosional əlaqə yaradır.Kiçik bizneslər də bu yanaşmadan faydalana bilərlər. Bunun üçün şirkətin necə yaradıldığı, hansı problemləri həll etdiyi, məhsulların necə hazırlandığı və gündəlik fəaliyyətinin arxasında kimlərin dayandığı haqqında paylaşımlar etmək kifayətdir.

Məsələn, kiçik bir şirniyyat mağazası yalnız hazırladığı tortların şəkillərini paylaşmaq əvəzinə, onların hazırlanma prosesini, istifadə etdiyi məhsulları və sifarişlərin arxasındakı maraqlı hekayələri izləyicilərlə bölüşə bilər. Belə yanaşma biznesi sadəcə məhsul satan müəssisə olmaqdan çıxararaq, insanların tanıdığı və güvəndiyi bir brendə çevirir.

Davamlı və planlı kontent strategiyası qurmaq

Böyük brendlər sosial mediada təsadüfi paylaşımlarla kifayətlənmirlər. Onların əvvəlcədən hazırlanmış kontent planları, paylaşım qrafikləri və müəyyən edilmiş kommunikasiya üslubları olur.

Məsələn, “Coca-Cola” uzun illərdir reklam və sosial media fəaliyyətində xoşbəxtlik, birlik, dostluq və paylaşmaq kimi mövzuları ön plana çıxarır. Bu yanaşma brendin müxtəlif kampaniyalarında vahid mesajın qorunmasına kömək edir. Kiçik bizneslər də sosial media hesablarını sistemli şəkildə idarə etməlidirlər. Bunun üçün həftəlik və ya aylıq kontent planı hazırlamaq məqsədəuyğundur.

Kontent planına aşağıdakı mövzuları daxil etmək olar:

Məhsul və xidmətlərin təqdimatı;

Müştəri rəyləri və uğur hekayələri;

Maarifləndirici və faydalı məlumatlar;

İş prosesindən maraqlı görüntülər;

Endirimlər və xüsusi təkliflər;

Komanda üzvlərinin təqdimatı.

Əsas məqsəd hər paylaşımda satış etməyə çalışmaq deyil, auditoriyaya davamlı olaraq faydalı və maraqlı məzmun təqdim etməkdir.

Müştərilərlə ünsiyyəti satışdan üstün tutmaq

Böyük brendlərin uğurlu sosial media strategiyalarında müştəri ilə qarşılıqlı əlaqə xüsusi yer tutur.

Müasir istehlakçılar artıq yalnız məhsul almaq istəmirlər. Onlar suallarına cavab verilməsini, fikirlərinin nəzərə alınmasını və özlərini brendin bir parçası kimi hiss etməyi də gözləyirlər. “Starbucks” bu istiqamətdə uğurlu nümunələrdən biridir. Şirkət müştərilərin təcrübələrini, fərdi seçimlərini və brendlə bağlı paylaşımlarını sosial media kommunikasiya strategiyasının bir hissəsinə çevirir.

Kiçik bizneslər üçün də müştəri ünsiyyəti böyük marketinq büdcəsi tələb etməyən, lakin əhəmiyyətli nəticələr verə bilən istiqamətdir.

Bunun üçün:

Şərhlərə və şəxsi mesajlara vaxtında cavab vermək;

İzləyicilərə suallar ünvanlamaq;

Sorğular və interaktiv paylaşımlar hazırlamaq;

Müştərilərin rəylərini paylaşmaq;

Mənfi rəylərə peşəkar və konstruktiv yanaşmaq vacibdir.

Unutmaq olmaz ki, sosial mediada verilən hər cavab potensial müştərilərin brend haqqında təsəvvürünə təsir göstərə bilər.

Qısa videoların və vizual kontentin gücündən istifadə etmək

Son illərdə “Instagram Reels”, “TikTok” və “YouTube Shorts” kimi formatlar sosial media marketinqində xüsusi əhəmiyyət qazanıb. Böyük brendlər bu platformalardan yalnız reklam məqsədilə deyil, həm də auditoriyanın diqqətini cəlb etmək, məhsulları tanıtmaq və brend imicini gücləndirmək üçün istifadə edirlər. Məsələn, “Duolingo” “TikTok” platformasında öz maskotunu və yumor elementlərini ön plana çıxararaq fərqli kommunikasiya üslubu yaradıb. Brendin bu yanaşması onun sosial mediada daha tanınan və müzakirə olunan şirkətlərdən birinə çevrilməsinə kömək edib.

Kiçik bizneslər də bahalı çəkilişlərə və peşəkar avadanlıqlara ehtiyac duymadan maraqlı videolar hazırlaya bilərlər. Məsələn:

Məhsulun hazırlanma prosesini göstərmək;

Əvvəl və sonra nəticələrini müqayisə etmək;

Müştərilərin tez-tez verdiyi sualları cavablandırmaq;

Yeni məhsulların təqdimatını etmək;

İş günündən qısa görüntülər paylaşmaq.

Burada əsas məsələ videonun yüksək büdcə ilə hazırlanması deyil, izləyiciyə maraqlı və faydalı informasiya təqdim etməsidir.

Müştəri rəylərini marketinq vasitəsinə çevimək

İstehlakçıların böyük əksəriyyəti alış qərarı verməzdən əvvəl digər müştərilərin təcrübələri ilə maraqlanır. Bu baxımdan real müştəri rəyləri biznes üçün mühüm etibar vasitəsidir.

Böyük brendlər istifadəçilərin yaratdığı kontentdən (User Generated Content – UGC) geniş şəkildə faydalanırlar. Müştərilərin məhsullarla bağlı fotoşəkilləri, videoları və rəyləri brendin daha real və etibarlı görünməsinə kömək edir.

Kiçik bizneslər də bu strategiyanı tətbiq edə bilərlər. Məsələn, müştərinin razılığı ilə onun məhsul haqqında paylaşımını Instagram Stories-də yerləşdirmək, video rəyini paylaşmaq və ya uğurlu sifariş nümunələrini təqdim etmək mümkündür.

Bu üsulun əsas üstünlüyü ondan ibarətdir ki, biznes yalnız öz məhsulunun keyfiyyətini iddia etmir, real müştəri təcrübəsini də nümayiş etdirir.

Hər sosial media platforması üçün fərqli strategiya seçmək

Böyük brendlər bütün sosial şəbəkələrdə eyni məzmunu paylaşmaqla kifayətlənmirlər. Onlar hər platformanın auditoriyasını, istifadəçi davranışlarını və kontent xüsusiyyətlərini nəzərə alırlar. Məsələn:

Instagram: Məhsul təqdimatları, Reels videoları, Stories və vizual kontent üçün əlverişlidir.

TikTok: Əyləncəli, yaradıcı, dinamik və qısa videolar vasitəsilə yeni auditoriyaya çatmağa imkan verir.

Facebook: Yerli icmalarla əlaqə, müştəri ünsiyyəti və reklam kampaniyaları üçün istifadə oluna bilər.

LinkedIn: Korporativ kommunikasiya, peşəkar nüfuzun formalaşdırılması və B2B əlaqələrin inkişafı üçün əhəmiyyətlidir.

YouTube: Məhsul icmalları, ətraflı izahlar və maarifləndirici videolar üçün effektiv platformadır.

Kiçik bizneslərin bütün platformalarda eyni anda aktiv olmağa çalışması vacib deyil. Əsas məsələ hədəf auditoriyanın daha çox istifadə etdiyi iki və ya üç platformanı müəyyənləşdirmək və həmin kanallarda keyfiyyətli fəaliyyət göstərməkdir.

Məlumatlara əsaslanaraq qərar vermək

Böyük şirkətlərin sosial media strategiyalarının vacib elementlərindən biri analitikadır. Onlar hansı paylaşımların daha çox maraq doğurduğunu, hansı kontentin satışa təsir etdiyini və auditoriyanın hansı mövzulara reaksiya verdiyini mütəmadi təhlil edirlər.

Kiçik bizneslər də bu imkanlardan ödənişsiz və ya aşağı xərcli alətlərlə yararlana bilərlər.

Məsələn, Instagram Insights vasitəsilə aşağıdakı göstəriciləri izləmək mümkündür:

Paylaşımların əhatə dairəsi (Reach);

Baxış sayı (Views);

İzləyicilərin aktivliyi (Engagement);

Profil ziyarətləri;

Keçidlərə kliklər;

İzləyici sayındakı dəyişikliklər.

Bu məlumatlar biznesə hansı kontent istiqamətinin daha uğurlu olduğunu müəyyənləşdirməyə kömək edir. Məsələn, əgər məhsul təqdimatından daha çox maarifləndirici videolar izlənilirsə, kontent strategiyasında bu istiqamətə daha çox yer ayırmaq məqsədəuyğundur.

Əsas məsələ yalnız bəyənmə sayını artırmaq deyil, sosial media fəaliyyətinin real biznes nəticələrinə təsirini ölçməkdir.

Trendləri izləmək, lakin brend kimliyini qorumaq

Böyük brendlər sosial media trendlərindən istifadə etməklə auditoriyanın diqqətini cəlb etməyə çalışırlar. Bununla belə, hər trendə qoşulmaq uğurlu strategiya hesab edilə bilməz.

Məsələn, yumor üzərindən kommunikasiya quran bir brend üçün populyar TikTok trendindən istifadə uyğun ola bilər. Lakin maliyyə, hüquq və ya tibbi xidmət göstərən müəssisələrin hər trendə eyni formada qoşulması onların peşəkar imicinə uyğun gəlməyə bilər.

Kiçik bizneslər də trend seçərkən üç əsas məqamı nəzərə almalıdırlar:

Trend hədəf auditoriyaya maraqlıdırmı?

Brendin fəaliyyət istiqamətinə uyğundurmu?

Biznesin əsas mesajına zidd deyilmi?

Trenddən məqsəd sadəcə baxış toplamaq deyil, brendin tanınmasına və auditoriya ilə əlaqəsinin güclənməsinə töhfə verməkdir.

Kiçik bizneslərin böyük brendlərdən fərqli üstünlüyü nədir?

Böyük şirkətlərin sosial media strategiyalarından öyrənmək vacib olsa da, kiçik bizneslər onların fəaliyyətini olduğu kimi təkrarlamamalıdırlar. Çünki kiçik bizneslərin də özünəməxsus üstünlükləri var.

Bunlara aşağıdakılar daxildir:

Daha sürətli qərarvermə: Kiçik bizneslər yeni ideyaları və kontent formatlarını daha qısa müddətdə sınaqdan keçirə bilirlər.

Daha səmimi kommunikasiya: Müştərilərlə birbaşa ünsiyyət qurmaq, onların ehtiyaclarını anlamaq və fərdi yanaşma göstərmək daha asan ola bilər.

Yerli auditoriyanı daha yaxşı tanımaq: Yerli müştərilərin maraqlarını, alış vərdişlərini və ehtiyaclarını nəzərə alan kontent hazırlamaq mümkündür.

Daha çevik kontent istehsalı: Kiçik komandalar gündəlik hadisələrə və aktual mövzulara daha tez reaksiya verə bilərlər.

Beləliklə, kiçik bizneslərin əsas məqsədi böyük brendlərin büdcəsi ilə rəqabət aparmaq deyil, onların strategiyalarını öz imkanlarına uyğunlaşdırmaq olmalıdır.