Müəllif: Şəbnəm İbrahimxəlilova,Banco.az
Qiymət artımları bizneslərin xərclərinə, mənfəətinə və bazardakı rəqabət imkanlarına birbaşa təsir göstərir. Belə şəraitdə şirkətlər üçün əsas məsələ yalnız artan xərcləri qarşılamaq deyil, həm də müştəri etimadını qorumaq və maliyyə dayanıqlığını təmin etməkdir. Bəs bahalaşma dövründə bizneslər hansı strategiyalarla fəaliyyətlərini davam etdirə, xərclərini optimallaşdıra və bazardakı mövqelərini qoruya bilərlər?
Biznes konsultant İlham Əfəndiyev qiymət artımları dövründə bizneslərin qarşısında duran əsas vəzifə yalnız xərcləri azaltmaq deyil, həm də mənfəətliliyi qorumaq, müştəri etimadını saxlamaq və rəqabət qabiliyyətini artırmaqdır.
“Bunun üçün şirkətlər qısamüddətli xərclərə qənaətlə yanaşı, uzunmüddətli maliyyə və idarəetmə strategiyalarına da diqqət yetirməlidirlər.
Birincisi, xərclərin optimallaşdırılması vacibdir. Şirkətlər bütün xərclərini təhlil etməli, lazımsız məsrəfləri müəyyənləşdirməli, təchizatçılarla daha əlverişli şərtlər üzrə danışıqlar aparmalı və resurslardan səmərəli istifadə etməlidirlər. Lakin xərclərin azaldılması məhsulun keyfiyyətinə, müştəri xidmətinə və işçilərin məhsuldarlığına mənfi təsir göstərməməlidir.
Digər səbəb odur ki, qiymət siyasəti düzgün qurulmalıdır. Artan xərcləri avtomatik olaraq məhsul və xidmətlərin qiymətinə əlavə etmək əvəzinə, şirkətlər müştərilərin qiymət həssaslığını və bazardakı rəqiblərin mövqeyini nəzərə almalıdırlar. Qiymət artımı zəruri olduqda, onun səbəblərini müştərilərə şəffaf şəkildə izah etmək, alternativ məhsul və xidmət paketləri təklif etmək müştəri etimadının qorunmasına kömək edir”.
O deyir ki, satışların və mənfəətliliyin idarə edilməsi də təkmilləşdirilməlidir: “Bizneslər yalnız satış həcminə deyil, hər bir məhsulun, xidmətin və müştəri seqmentinin mənfəətliliyinə diqqət yetirməlidirlər. Daha gəlirli məhsullara üstünlük vermək, mövcud müştərilərlə uzunmüddətli münasibətləri inkişaf etdirmək, təkrar satışları artırmaq və satış proseslərini optimallaşdırmaq iqtisadi təzyiqlərin təsirini azalda bilər.
Digər addım maliyyə dayanıqlığının gücləndirilməsi olmaldır. Şirkətlər pul vəsaitlərinin hərəkətini mütəmadi izləməli, gəlir və xərclər üzrə müxtəlif ssenarilər hazırlamalı, debitor borclarının yığılmasına nəzarət etməli və mümkün olduqda ehtiyat fondu yaratmalıdırlar. Xüsusilə, yalnız gəlir və mənfəət göstəricilərinə deyil, likvidliyə də diqqət yetirmək lazımdır. Çünki mənfəətli görünən biznes belə, vaxtında ödəniş edə bilmədikdə ciddi maliyyə problemləri ilə üzləşə bilər.
Rəqəmsallaşma və idarəetmənin təkmilləşdirilməsi əhəmiyyətlidir. Avtomatlaşdırma, məlumatların təhlili və müasir idarəetmə sistemləri əməliyyat xərclərini azaltmağa, qərarların daha sürətli qəbuluna və resursların düzgün bölüşdürülməsinə imkan verir. Bununla belə, texnologiyaya investisiyalar real biznes ehtiyaclarına və gözlənilən iqtisadi səmərəyə əsaslanmalıdır”.
Ekspertin sözlərinə görə uzunmüddətli perspektivdə biznesin iqtisadi dəyişikliklərə davamlılığını artırmaq üçün üç əsas prinsipə xüsusi diqqət yetirilməlidir:
“Çeviklik: bazardakı dəyişikliklərə və müştəri tələblərinə vaxtında uyğunlaşmaq.
Diversifikasiya: gəlir mənbələrini, müştəri portfelini və mümkün olduqda təchizatçıları şaxələndirmək.
Strateji planlaşdırma: yalnız cari problemləri həll etməklə kifayətlənməyib, gələcək riskləri əvvəlcədən qiymətləndirmək və investisiya qərarlarını uzunmüddətli məqsədlərlə uzlaşdırmaq.
Nəticə etibarilə, bahalaşma dövründə uğurlu bizneslər bütün xərcləri kor-koranə azaltmağa çalışan deyil, xərclərini düzgün idarə edən, müştəriyə yaratdığı dəyəri qoruyan və maliyyə qərarlarını real göstəricilər əsasında qəbul edən şirkətlərdir. Davamlı rəqabət üstünlüyü qiymətləri artırmaqla və ya xərcləri azaltmaqla deyil, gəlirlilik, müştəri məmnuniyyəti və əməliyyat səmərəliliyi arasında düzgün tarazlıq yaratmaqla əldə olunur”.
