Müəllif:Mehin Qasımova,Banc.az
Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı elmi sahələrdə əvvəllər aşılmaz hesab olunan maneələrin aradan qalxmasına imkan yaradır.
Banco.az xəbər verir ki, bunun ən son və diqqətçəkən nümunəsi riyaziyyat sahəsində qeydə alınıb.
"Google DeepMind" tərəfindən hazırlanmış "Aletheia" adlı süni intellekt sistemi illərdir həll olunmayan 13 riyazi problemi həll etməyi bacarıb. Sistem Paul Erdős tərəfindən irəli sürülmüş 700 problemdən ibarət siyahını analiz edərək, Thomas Bloom tərəfindən “həll olunmamış” kimi qeyd edilən məsələləri sistematik şəkildə skan edib. Nəticədə 13 problemin həlli təqdim olunub ki, bunlardan dördü tədqiqatçılar tərəfindən orijinal və müstəqil kəşf kimi qiymətləndirilib.
"Aletheia" Google-un "Gemini DeepThink" infrastrukturu üzərində qurulub və xüsusi olaraq tədqiqat səviyyəli riyazi məsələlərin həllinə yönəlib. Sistemi əvvəlki riyaziyyat yönümlü süni intellekt layihələrindən fərqləndirən əsas xüsusiyyət isə “yarat–doğrula–nəzərdən keçirmə” çərçivəsidir.
Yəni "Aletheia" yalnız nəticə təqdim etmir, həm də uğursuzluğu tanımaq qabiliyyətinə malikdir.
Bununla belə, sistemin səhv nisbəti hələ də yüksəkdir. İnsan mütəxəssislərin apardığı yoxlamalara görə, Aletheia-nın düzgün kimi təqdim etdiyi həllərin cəmi 6,5 faizi “mənalı şəkildə düzgündür”. Qalan cavabların bir qismində fundamental məntiqi səhvlər mövcuddur, digərləri isə problemin mahiyyətini səhv şərh edir.
Bundan əlavə, “qəsdən plagiat” riski də gündəmə gəlib. Modelin təlim məlumatlarından öyrəndiyi nəticələri istinad göstərmədən təkrarlaması ehtimalı, xüsusilə orijinallığın böyük əhəmiyyət daşıdığı riyaziyyat sahəsində ciddi müzakirələrə səbəb olub.
Buna baxmayaraq, əvvəllər həll olunmamış 13 problemin cavablandırılması süni intellektin artıq yalnız köməkçi alət deyil, həm də elmi tədqiqat prosesində aktiv iştirakçıya çevrildiyini göstərir. Mütəxəssislər hesab edir ki, yaxın gələcəkdə bu cür sistemlər riyaziyyatçılar üçün güclü tədqiqat köməkçisi rolunu daha da möhkəmləndirə bilər.
