Müəllif: Şəbnəm İbrahimxəlilova,Banco.az
Amerikalı gənc sahibkar Culia Vianne Vakkala ikinci əl geyimləri yenidən dizayn etməklə başladığı fəaliyyətini universitet tələbələrinə yönəlmiş davamlı moda brendinə çevirib. 2023-cü ildə tələbə yataqxanasında əlavə məşğuliyyət kimi başlayan layihə sonradan onun əsas biznesinə çevrilib.
Biznes qurmaq üçün hər zaman böyük kapitala, geniş komandaya və ya illərlə iş təcrübəsinə ehtiyac olmur. Bəzən uğurlu layihənin başlanğıcında gündəlik həyatda müşahidə edilən problem və onu həll etmək istəyi dayanır. ABŞ-lı gənc sahibkar Culia Vianne Vakkalanın hekayəsi də bu baxımdan diqqət çəkir.
O, moda sənayesindəki tullantıları azaltmaq və universitet tələbələri üçün daha fərqli geyimlər yaratmaq məqsədilə qurduğu “Vianne Clothing” brendini kiçik şəxsi layihədən inkişaf edən biznesə çevirib.
İlk biznesini 16 yaşında qurub
Culia Vakkalanın sahibkarlığa marağı uşaqlıq illərindən başlayıb. Özünün 2024-cü ildə dərc olunmuş müsahibəsində bildirdiyinə görə, o, hələ 8 yaşında evdə hazırladığı slaymları satmaqla ilk kiçik biznes təcrübəsini qazanıb.
Daha sonra geyim dizaynına maraq göstərən Vakkala 16 yaşında ikinci əl paltarları yenidən işləyərək yeni məhsullar hazırlamağa başlayıb. Anasından öyrəndiyi tikiş və dizayn bacarıqları bu işdə ona kömək edib.
Onun ilkin fəaliyyəti sadəcə yaradıcılıq layihəsi deyildi. Vakkala istifadə olunmuş geyimlərə yeni görünüş verməklə həm fərqli məhsullar yaratmaq, həm də tekstil tullantılarının azaldılmasına töhfə vermək istəyirdi. Bununla belə, layihə müəyyən müddət təhsilinə görə arxa plana keçib. Sahibkarlıq ideyası isə sonradan daha sistemli biznesə çevrilmək üçün yenidən gündəmə gəlib.
Tələbə ikən bazardakı boşluğu gördü
Vakkala ABŞ-ın Florida ştatında yerləşən Linn Universitetində təhsil alarkən biznes ideyasını inkişaf etdirmək üçün yeni imkanlar əldə edib. Universitetin “Watson Institute” proqramında sosial sahibkarlıq və biznesin inkişafı ilə bağlı biliklər qazanması onun layihəyə yanaşmasına təsir göstərib.
Gənc sahibkarın diqqətini çəkən əsas məsələ davamlı moda ilə universitet tələbələrinin gündəlik geyim seçimləri arasındakı uyğunsuzluq olub. Onun müşahidəsinə görə, ekoloji cəhətdən daha məsuliyyətli geyimlər gənclər üçün bəzən baha başa gəlir və onların üslubuna uyğun gəlmir. Digər tərəfdən, universitetlərin adını və simvollarını əks etdirən ənənəvi geyimlər də tələbələrin müasir zövqünü həmişə qarşılamır. Beləliklə, Vakkala iki istiqaməti birləşdirmək qərarına gəlib: davamlı moda və universitet tələbələrinin geyim mədəniyyəti. Onun yaratdığı “Vianne Clothing” brendinin məqsədi istifadə olunmuş materiallardan və geyimlərdən yararlanaraq daha fərqli, müasir və universitetlərin kimliyini əks etdirən məhsullar hazırlamaqdır.
“Vianne Clothing”in rəsmi saytında verilən məlumata görə, layihə 2023-cü ildə tələbə yataqxanasında əlavə məşğuliyyət kimi başlayıb. İlk mərhələdə Vakkala ikinci əl tekstilləri yenidən işləyərək fərdi geyimlər hazırlayırdı. Zamanla ideya daha geniş biznes modelinə çevrildi.
Universitet təhsilini üç ilə başa vuran sahibkar sonradan bütün diqqətini şirkətinə yönəldib. Biznes böyüdükcə o, tam ştatlı əməliyyatlar üzrə rəhbər (COO) cəlb edib və komanda qurmağa başlayıb.
Beləliklə, əvvəlcə təkbaşına idarə etdiyi layihə komanda işinə və daha geniş istehsal modelinə əsaslanan şirkətə çevrilib. “Vianne Clothing”in fərqləndirici cəhəti yalnız ikinci əl geyimlərin yenidən dizayn edilməsi deyil. Şirkət universitet tələbələrini məhsulların hazırlanması və brendin tanıdılması prosesinə də cəlb edir. Brendin rəsmi saytında təqdim olunan biznes modelinə əsasən, fəaliyyət bir neçə istiqamət üzərində qurulub:
İstifadə olunmuş materialların yenidən işlənməsi: ikinci əl geyimlərə və tekstillərə yeni həyat verilir.
Universitetlərə uyğun kolleksiyalar: tələbələrin maraqları, zövqləri və kampus mədəniyyəti nəzərə alınır.
Lisenziyalı məhsullar: brend universitetlərlə əlaqəli geyim kolleksiyaları hazırlayır.
Tələbə səfirləri proqramı: tələbələr brendin tanıdılmasında, məzmun hazırlanmasında və kampus tədbirlərində iştirak edirlər.
Etik istehsal: şirkət istehsal prosesində sosial və ekoloji məsuliyyət prinsiplərinə üstünlük verdiyini bildirir.
Bu yanaşma şirkətə təkcə geyim satmaq deyil, həm də hədəf auditoriyası ilə daha sıx əlaqə yaratmaq imkanı verir. Brendin strategiyasında tələbələr sadəcə alıcı kimi deyil, məhsulların və marketinq fəaliyyətinin formalaşmasında iştirak edən tərəf kimi nəzərdən keçirilir.
Vakkala üçün biznes qurmaq prosesi maneəsiz keçməyib. O, 2024-cü ildə dərc olunan müsahibəsində gənc və ekoloji məsuliyyətə əsaslanan biznesin təsisçisi kimi özünü sübut etməkdə, eləcə də fəaliyyətini genişləndirmək üçün maliyyə mənbələri tapmaqda çətinlik çəkdiyini bildirib. Onun təcrübəsində mentorların dəstəyi və ilkin ideyanın məqsədinə sadiq qalmaq mühüm rol oynayıb.
Bu nümunə göstərir ki, biznesin yaradılması ilə onun dayanıqlı şəkildə böyüdülməsi fərqli mərhələlərdir. İlk məhsulu hazırlamaq və ideyanı sınaqdan keçirmək bir məsələdirsə, istehsalı təşkil etmək, komanda qurmaq, müştəri bazasını genişləndirmək və maliyyə imkanlarını təmin etmək başqa məsuliyyətlər tələb edir.
Şirkət hansı nəticələr əldə edib?
“Vianne Clothing”in inkişafında diqqət çəkən istiqamətlərdən biri universitetlərlə əməkdaşlıq və lisenziyalı kolleksiyaların genişləndirilməsidir. Culia Vakkalanın “LinkedIn” profilində paylaşdığı məlumata görə, şirkət 2026-cı ildə bir rüb ərzində 20-dən çox yeni universitet üzrə lisenziya əldə edib.
O, həmçinin İndiana Universiteti ilə bağlı kolleksiyanın təqdimatı zamanı şirkətin “Instagram” və “TikTok” platformalarında ümumilikdə 700 mindən çox baxış topladığını, Instagram auditoriyasının isə 10,5 min izləyiciyə çatdığını qeyd edib.
Həmin paylaşımda Vakkala kolleksiyanın hazırlanması çərçivəsində “Goodwill Industries of South Florida” ilə əməkdaşlıqdan da bəhs edib. Onun açıqlamasına əsasən, istifadə olunmuş denim materiallarından yararlanmaqla su sərfiyyatının azaldılmasına da töhfə verilib.
Qeyd etmək lazımdır ki, bu göstəricilər sahibkarın öz paylaşımında təqdim etdiyi məlumatlardır. Şirkətin ümumi gəliri, xalis mənfəəti və bazar dəyəri barədə təsdiqlənmiş rəqəmlər açıq mənbələrdə müəyyən edilməyib. Buna görə də onun maliyyə baxımından nə qədər uğur qazandığını dəqiq qiymətləndirmək mümkün deyil.
